Uit het verleden van Hengelo: de Telgen

HENGELO - In de serie 'Uit het Verleden van Hengelo' kijken we naar markante panden en gebeurtenissen. In deel 18 duiken we in de geschiedenis van de Telgen.

Dit gebouw stond tot zijn afbraak in 1974 op de Telgen; het stond bekend onder de naam drukkerij Smit, waar de nieuwe Hengelose Courant gedrukt werd. Oudere Hengeloërs herinneren zich dit gebouw als punt van waaruit de grote april/mei staking op 29 april 1943 zijn aanvang nam. Wat was de aanleiding tot deze staking? Ons land was van 1940-1945 tijdens de Tweede Wereldoorlog overweldigd door Duitsland. Alle mannen in Duitsland waren aan het front in Rusland of Afrika in actie voor het Derde Rijk, in opdracht van Hitler. Hierdoor ontstond een groot tekort aan arbeidskrachten. Om dit probleem op te lossen maakte generaal Christesen, opperbevelhebber van de Duitse strijdkrachten, bekend dat alle 300.000 Nederlandse militairen die na overgave van Nederland in 1940 en als krijgsgevangene beschouwd werden, zich moesten melden om te werk gesteld te worden in de Duitse munitiefabrieken. Stelt u zich voor: je land is overweldigd ondanks dat je neutraal wil blijven. De vijand wil dat jonge mannen van 17 tot 40 jaar zich melden voor productie voor oorlogsmateriaal, tanks en munitie. Om dit te gebruiken voor je toor je toekomstige bevrijders als Amerikanen en Britten.

Dit was olie op het vuur in 1943. Toen was reeds bekend dat het Duitse leger vastgelopen was in de sneeuw van Rusland en het verzet nam door deze vaststelling toe. Eenieder die zich geroepen volde pleegde sabotage en bood verzet tegen de Duitse weermacht. Toen om 12.00 uur op 29 april 1943 bovengenoemde mededeling kwam en opgehangen werd bij drukkerij Smit kwamen juist de werknemers van Stork en andere bedrijven door het centrum om naar huis te gaan om hun middagmaal te gebruiken. Vol verontwaardiging lazen zij deze oproep. Zoals reeds boven beschreven nam het verzoet toe. Men zag met lede ogen dat veel Joden weggevoerd waren. Voor een liter melk halen bij de boer werd je al veroordeeld. Het woord staking ging van mond tot mond. Bij Stork was het begin van deze grote staking. Telefonistes belden snel alle bedrijven rond in Twente en omstreken; de staking nam een grote omvang aan. De bezetter was niet van plan dit te laten gebeuren. Er werd de volgende dag een grote groep SS'ers naar Hengelo gestuurd. Wie niet ging werken wachtte zware gevolgen. Zo werd als zondebok een jonge ingenieur van Stork, F.M. Loop, weggevoerd en om het leven gebracht. Zijn vrouw, dochter en kleinkinderen zijn reeds jaren bezig om zijn laatste rustplaats te vinden. Loop werd zondebok omdat hij net die dag afgereisd was om familie in het westen te bezoeken. Voor de bezetter een teken dat hij als aanstichter de vlucht nam. Als eerbetoon is aan de Marskant bij het politiebureau een monument opgericht. Van de Telgen is veel meer te vertellen, maar dit bewaren we voor de toekomst.

Marinus van Rooij

Meer berichten
 
Auto zoeker
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12375497&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=10195103&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=10195121&size=160x600&promo_sizes=120x600&cb=[CACHEBUSTER]&promo_alignment=center&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12375496&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=12949048&size=160x600&promo_sizes=120x600&promo_alignment=center&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=10195091&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=hartvanhengelo.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=755" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>